Oznaczenia lokomotyw, wagonów, szynobusów i zespołów trakcyjnych PKP

0. Spis treści
  1. Lokomotywy parowe
  2. Lokomotywy spalinowe i elektryczne
  3. Wagony pasażerskie

1. Lokomotywy parowe

Pierwsza - duża litera informuje o rodzaju pociągów, do obsługi których został przeznaczony dany parowóz. Takie litery są trzy:

  1. P --> parowóz pospieszny
  2. O --> parowóz osobowy
  3. T --> parowóz towarowy
Ponadto dodatkowo parowóz bez tendra - czyli tendrzak - oznaczony jest drugą, dużą literą --> K.
Litera następna - mała - informuje o układzie osi według przedstawionej niżej tabeli. Po oznaczeniach literowych umieszcza się oznaczenia liczbowe. Są one następujące:
  1. liczby 1 - 10 --> parowóz produkcji niemieckiej
  2. liczby 11 - 20 --> parowóz produkcji austriackiej
  3. liczby 21 - 99 --> parowóz produkcji polskiej - liczba oznacza rok zatwierdzenia konstrukcji parowozu
  4. liczby 100 - 200 --> parowóz obcy otrzymany przez PKP w latach 1918 - 1939
  5. liczby powyżej 201 --> parowóz obcy otrzymany po II wojnie światowej
Układ osi Oznaczenie
cyfrowe
Oznaczenie
polskie
Oznaczenie
niemieckie
Oznaczenie
ułamkowe
OO0-2-0bB2/2
OOO0-3-0hC3/3
OOOO0-4-0pD4/4
OOOOO0-5-0wE5/5
OOo0-2-1cB12/3
OOOo0-3-1iC13/4
OOOOo0-4-1rD14/5
Ooo0-1-2aA21/3
OOoo0-2-2dB22/4
OOOoo0-3-2kC23/5
OOOOoo0-4-2sD24/6
OOooo0-2-3-B32/5
OOOooo0-3-3-C33/6
oO1-1-0a1A1/2
oOO1-2-0c1B2/3
oOOO1-3-0i1C3/4
oOOOO1-4-0r1D4/5
oOOOOO1-5-0y1E5/6
oOOOOOO1-6-0x1F6/7
oOo1-1-1a1A11/3
oOOo1-2-1e1B12/4
oOOOo1-3-1l1C13/5
oOOOOo1-4-1t1D14/6
oOOOOOo1-5-1z1E15/7
oOOOOOOo1-6-1x1F16/8
oOoo1-1-2a1A21/4
oOOoo1-2-2f1B22/5
oOOOoo1-3-2n1C23/6
oOOOOoo1-4-2u1D24/7
oOooo1-1-3-1A31/5
oOOooo1-2-3-1B32/6
oOOOooo1-3-3-1C33/7
ooO2-1-0a2A1/3
ooOO2-2-0d2B2/4
ooOOO2-3-0k2C3/5
ooOOOO2-4-0s2D4/6
ooOo2-1-1a2A11/4
ooOOo2-2-1f2B12/5
ooOOOo2-3-1m2C13/6
oooOOOOo2-4-1u2D14/7
ooOOoo2-2-2g2B22/6
ooOOOoo2-3-2o2C23/7
ooOOOOoo2-4-2-2D24/8
o - oś toczna
O - oś napędna
Oznaczenie cyfrowe reprezentuje sobą kolejno (licząc od czoła parowozu po lewej stronie):
ilość osi tocznych - ilość osi napędnych - ilość osi tocznych.
Swoje własne oznaczenia posiadają także tendry:
  • pierwsza liczba oznacza pojemnośc skrzynii wodnej w m3
  • litera oznacza ilość osi (C - 3 osie, D - 4 osie)
  • druga liczba to podobnie jak w przypadku parowozów rok zatwierdzenia konstrukcji
Przykłady:
  1. TKw 2 - 114: parowóz towarowy tendrzak o układzie osi 0-5-0 /OOOOO/, produkcji niemieckiej, numer kolejny w serii - 114.
  2. Tr 202 - 19: parowóz towarowy z tendrem o układzie osi 1-4-0 /oOOOO/, produkcji obcej (ten akurat jest brytyjski), otrzymany po II wojnie, numer kolejny w serii - 19.
  3. OKz 32 - 24: parowóz osobowy tendrzak o układzie osi 1-5-1 /oOOOOOo/, produkcji polskiej, zatwierdzony w roku 1932, numer kolejny w serii - 24.
  4. Pu 29 - 198: parowóz pospieszny z tendrem o układzie osi 2-4-1 /ooOOOOo/, produkcji polskiej, zatwierdzony w roku 1929, numer kolejny w serii - 198 (w rzeczywistości zbudowano tylko 3 maszyny tego typu).

2. Lokomotywy spalinowe i elektryczne

Oznaczenie typu spalinowozu lub elektrowozu (a także wagonu spalinowego, autobusu szynowego lub EZT) składa się z dwóch dużych liter, dwóch cyfr oraz - po myślniku - numeru seryjnego pojazdu.

Piersza litera oznacza rodzaj trakcji:

  1. S --> spalinowa
  2. E --> elektryczna
Druga litera oznacza przeznaczenie lokomotywy:
  1. P --> pasażerska
  2. T --> towarowa
  3. U --> uniwersalna (przeznaczona do do obsługi pociągów towarowych i pasażerskich)
  4. M --> manewrowa
lub wagonu spalinowego (elektrycznego zespołu trakcyjnego):
  1. W --> przystosowany do peronów wysokich
  2. N --> przystosowany do peronów wysokich i niskich
  3. D --> przeznaczony do ruchu dalekobieżnego
  4. A --> autobus szynowy
  5. R --> wagon rewizyjny (służba drogowa, wagony pomiarowe, itp.)
Dwie cyfry za symbolem literowym oznaczają układ osi, sposób przeniesienia napędu, wielkość napięcia i rodzaj prądu oraz kolejność wprowadzania do eksploatacji:
  1. Lokomotywy spalinowe:

    • 01 - 09 --> przekładnia mechaniczna, sterowanie pojedyńcze
    • 10 - 14 --> przekładnia mechaniczna, sterowanie wielokrotne
    • 15 - 24 --> przekładnia hydrauliczna, sterowanie pojedyńcze
    • 25 - 29 --> przekładnia hydrauliczna, sterowanie wielokrotne
    • 30 - 39 --> przekładnia elektryczna, sterowanie pojedyńcze
    • 40 - 49 --> przekładnia elektryczna, sterowanie wielokrotne

  2. Wagony spalinowe lub autobusy szynowe:

    • 50 - 59 --> przekładnia mechaniczna, sterowanie pojedyńcze
    • 60 - 69 --> przekładnia mechaniczna, sterowanie wielokrotne
    • 70 - 79 --> przekładnia hydrauliczna, sterowanie pojedyńcze
    • 80 - 89 --> przekładnia hydrauliczna, sterowanie wielokrotne
    • 90 - 94 --> przekładnia elektryczna, sterowanie pojedyńcze
    • 95 - 99 --> przekładnia elektryczna, sterowanie wielokrotne

  3. Lokomotywy elektryczne:

    • 01 - 14 --> lokomotywa czteroosiowa B'o B'o na prąd stały 3kV
    • 15 - 19 --> lokomotywa czteroosiowa B'o B'o na prąd przemienny
    • 20 - 34 --> lokomotywa sześcioosiowa C'o C'o na prąd stały 3kV
    • 35 - 39 --> lokomotywa sześcioosiowa C'o C'o na prąd przemienny
    • 40 - 49 --> lokomotywa o innym układzie osi lub rodzaju prądu i wysokości napięcia

  4. Elektryczne zespoły trakcyjne:

    • 51 - 64 --> zespół trójwagonowy na prąd stały 3kV
    • 65 - 69 --> zespół trójwagonowy na prąd przemienny
    • 70 - 74 --> zespół czterowagonowy na prąd stały 3kV
    • 75 - 79 --> zespół czterowagonowy na prąd przemienny
    • 80 - 89 --> samodzielny wagon silnikowy na dowolny rodzaj prądu
    • 90 - 93 --> zespół dwuwagonowy na prąd stały 800V
    • 94 - 99 --> zespół o dowolnej liczbie wagonów lecz na inne napięcie niż wyżej wymienione

Zapis B'o oraz C'o (przykładowo) oznacza rodzaju układu jezdnego pojazdu:
  1. B --> dwie osie napędne
  2. C --> trzy osie napędne
  3. ' --> osie są osadzone w wózku, a nie są na stałe przymocowane do ostoi pojazdu (tak jak w parowozach)
  4. o --> każda oś jest napędzana indywidualnie osobnym silnikiem - napęd nie jest przenoszony pomiędzy osiami za pomocą wiązarów. Jeżeli brakuje tej litery wówczas jest to napęd grupowy (tak jak w parowozach i niektórych manewrowych lokomotywach spalinowych)
Przykłady:
  1. SU 46: lokomotywa spalinowa uniwersalna z przekładnią elektryczną przystosowana do sterowania wielokrotnego.
  2. SM 03: lokomotywa spalinowa manewrowa z przekładnią mechaniczną bez możliwości sterowania wielokrotnego.
  3. SN 61: wagon spalinowy z przekładnią mechaniczną z możliwością sterowania wielokrotnego przystosowany do peronów wysokich i niskich.
  4. EP 08: lokomotywa elektryczna pasażerska czteroosiowa B'o B'o na prąd stały o napięciu 3kV.
  5. ET 22: lokomotywa elektryczna towarowa sześcioosiowa C'o C'o na prąd stały o napięciu 3kV.
  6. ET 41: lokomotywa elektryczna towarowa ośmioosiowa (tandem) B'o B'o + B'o B'o na prąd stały o napięciu 3kV.
  7. ED 72: elektryczny zespół trakcyjny czterowagonowy na prąd stały o napięciu 3kV przeznaczony do ruchu dalekobieżnego.

3. Wagony pasażerskie

Oznaczenie literowe wagonu składa się z dużych i małych liter oraz 12-tu cyfr. Duże litery mają charakter międzynarodowy i definiują typ wagonu. Małe litery mają charakter wewnętrzny - indywidualny dla danego zarządu kolejowego. Określają one parametry techniczne, wyposażenie oraz właściwości specjalne wagonu.

  1. Duże litery (o znaczeniu międzynarodowym):

    1. A --> wagon 1 klasy
    2. B --> wagon 2 klasy
    3. AB --> wagon 1 i 2 klasy
    4. AR --> wagon 1 klasy z przedziałem barowym
    5. BR --> wagon 2 klasy z przedziałem barowym
    6. BD --> wagon 2 klasy z przedziałem bagażowym
    7. D --> wagon bagażowy
    8. DP --> wagon bagażowo - pocztowy
    9. M --> wagon do przewozu chorych
    10. N --> wagon do przewozu więźniów
    11. P --> wagon pocztowy
    12. S --> wagon specjalnego przeznaczenia
    13. WLA --> wagon sypialny 1 klasy
    14. WLB --> wagon sypialny 2 klasy
    15. WLAB --> wagon sypialny 1 i 2 klasy
    16. WR --> wagon restauracyjny lub barowy
    17. Z --> wagon ogrzewczy

  2. Małe litery stosowane obecnie na PKP:

    1. a --> zespół wagonów piętrowych z układem osi 2-3-3-3-2
    2. b --> zmodernizowany wagon barowy
    3. c --> wagon z miejscami do leżenia (kuszetka)
    4. d --> wagon z przewodem zdalnego sterowania (np. automatycznego zamykania drzwi)
    5. e --> wagon z przedziałami menedżerskimi (4-ro miejscowymi)
    6. h --> wagon bezprzedziałowy
    7. i --> wagon przystosowany do przewozu osób niepełnosprawnych
    8. k --> wagon mieszkalny (socjalny, salonka)
    9. m --> wagon o długości przekraczającej 24,5 m
    10. n --> wagon z zainstalowanym ogrzewaniem nawiewnym
    11. p --> wagon piętrowy
    12. r --> wagon przystosowany do przewozu rowerów i sprzętu sportowego
    13. s --> wagon bagażowy z korytarzem bocznym
    14. u --> wagon wyposażony w automatycznie zamykane drzwi i zdalne sterowanie oświetleniem
    15. v --> wagon wyposażony w urządzenia audio-video
    16. z --> wagon zdeklasowany z klasy 1 na 2

  3. Małe litery stosowane dawniej na PKP:

    1. f --> wagon wyposażony w fotele
    2. h --> wagon wyposażony w harmonię przejściową lub urządzenia do jej zawieszania
    3. i --> wagon bezprzedziałowy z przejściem pośrodku
    4. o --> wagon bezprzedziałowy z przejściem z boku
    5. r --> wagon z przedziałami i częścią bezprzedziałową
    6. s --> wagon specjalny (służbowy, salonka)
    7. t --> wagon z drzwiami czołowymi szerszymi niż 760 mm
    8. w --> wagon z wałkami gumowymi zamiast harmonii przejściowej
    9. x --> wagon czteroosiowy
    10. y --> wagon trzyosiowy
    11. z --> wagon z korytarzem bocznym i zamykanymi przedziałami
Przykłady:
  1. WLABdu: wagon sypialny 1 i 2 klasy wyposażony w przewód zdalnego sterowania i urządzenia automatycznego zamykania drzwi.
  2. WRdmnuv: wagon restauracyjny o długości przekraczającej 24,5 metra wyposażony w przewód zdalnego sterowania, urządzenia automatycznego zamykania drzwi, ogrzewanie nawiewne i aparaturę audio-video.
  3. Adhimnu: bezprzedziałowy wagon 1 klasy o długości przekraczającej 24,5 metra przystosowany do przewozu osób niepełnosprawnych, wyposażony w przewód zdalnego sterowania, urządzenia automatycznego zamykania drzwi i ogrzewanie nawiewne.
  4. Azdu: zdeklasowany wagon wyposażony w przewód zdalnego sterowania i urządzenia automatycznego zamykania drzwi.
  5. Pdn: wagon pocztowy wyposażony w przewód zdalnego sterowania i ogrzewanie nawiewne.
  6. BDrds: wagon 2 klasy z przedziałem bagażowym przystosowanym do przewozu rowerów i sprzętu sportowego, wyposażony w przewód zdalnego sterowania.
  7. Bdhpumn: bezprzedziałowy wagon piętrowy 2 klasy o długości przekraczającej 24,5 metra wyposażony w przewód zdalnego sterowania, urządzenia automatycznego zamykania drzwi i ogrzewanie nawiewne.
Strona główna | Mapa serwisu

Ostatnia modyfikacja strony: 14 maja 2017 2004 - 2017
© Paweł Niedomagała
All rights reserved.
Czas generowania strony: 0.015 sek