Koleje wąskotorowe na ziemiach polskich wybudowane w XX wieku do wybuchu I wojny światowej
lata 1900 - 191

 
Krotoszyńska Kolej Dojazdowa 1 (21). Krotoszyńska Kolej Dojazdowa
  1. województwo:
    • wielkopolskie
  2. oddanie do użytku pierwszego fragmentu linii:
    • rok 1900
  3. szerokość toru:
    • 750 mm
  4. największa łączna długość:
    • 50 km
  5. długość linii wykorzystywanych w ruchu pasażerskim:
    • 50 km
  6. zasadnicze odcinki:
    • Pleszew Wąskotorowy - Dobrzyca - Krotoszyn Wąskotorowy
    • Pleszew Wąskotorowy - Pleszew Miasto - Broniszewice
  7. normalnotorowe stacje styczne:
    • Pleszew, Krotoszyn
  8. obecny status linii:
    • ➗ rok 1978 i 1986 - zamknięcie odcinków (odpowiednio): Pleszew Miasto - Broniszewice oraz Pleszew Wąskotorowy - Krotoszyn Wąskotorowy
    • ❌ rok 1979 i 1991 - fizyczna likwidacja odcinków (odpowiednio): Pleszew Miasto - Broniszewice oraz Pleszew Wąskotorowy - Krotoszyn Wąskotorowy
    • ✅ rok 2006 - reaktywacja ruchu pasażerskiego na jedynym, istniejącym jeszcze odcinku Pleszew Wąskotorowy - Pleszew Miasto (4 km).
  9. uwagi:
    • Od roku 1901 odcinek Pleszew Wąskotorowy - Pleszew Miasto jest trójszynowy (750 mm / 1435 mm).
    • Od roku 2006 zarządcą ocalałego fragmentu Krotoszyńskiej KD (teraz już Pleszewskiej KD) jest Stowarzyszenie Kolejowych Przewozów Lokalnych.
    • Stacja Pleszew Miasto jest obecnie bazą logistyczną SKPL.

Śmigielska Kolej Dojazdowa 2 (22). Śmigielska Kolej Dojazdowa
  1. województwo:
    • wielkopolskie
  2. oddanie do użytku pierwszego fragmentu linii:
    • rok 1900
  3. szerokość toru:
    • 1000 mm przebudowana w roku 1950 na 750 mm
  4. największa łączna długość:
    • 54 km
  5. długość linii wykorzystywanych w ruchu pasażerskim:
    • 48 km
  6. zasadnicze odcinki:
    • Stare Bojanowo Wąskotorowe - Krzywiń
    • Stare Bojanowo Wąskotorowe - Śmigiel - Wielichowo - Rakoniewice Wąskotorowe
  7. normalnotorowe stacje styczne:
    • Stare Bojanowo, Rakoniewice
  8. obecny status linii:
    • ❌ rok 1973 - likwidacja odcinka Wielichowo - Rakoniewice Wąskotorowe
    • ➗ rok 2001 - zakończenie przewozów pasażerskich i towarowych
    • ✅ rok 2009 - reaktywacja pasażerskiego ruchu turystycznego na odcinku Stare Bojanowo Wąskotorowe - Śmigiel - Wielichowo
  9. uwagi:
    • Odcinek kolejki dotąd istniejący ale częściowo nieprzejezdny to Stare Bojanowo Wąskotorowe - Śmigiel - Wielichowo.
    • Obecnie kolejka prowadzi okazjonalny ruch turystyczny na odcinkach Śmigiel - Bielawy Śmigielskie i Śmigiel - Stare Bojanowo Wąskotorowe.

Jabłonowska Kolej Wąskotorowa 3 (23). Jabłonowska Kolej Wąskotorowa
  1. województwo:
    • mazowieckie
  2. oddanie do użytku pierwszego fragmentu linii:
    • rok 1900
  3. szerokość toru:
    • 800 mm
  4. największa łączna długość:
    • 51 km
  5. długość linii wykorzystywanych w ruchu pasażerskim:
    • 46 km
  6. zasadnicze odcinki:
    • Warszawa Most - Otwock Wąskotorowy - Karczew
    • Warszawa Most - Jabłonna
  7. normalnotorowe stacje styczne:
    • Warszawa Praga
  8. obecny status linii:
    • ❌ lata 1952 - 1956: likwidacja odcinków Warszawa Most - Otwock Wąskotorowy i Warszawa Most - Jabłonna
    • ❌ rok 1963 - likwidacja ostatniego odcinka Otwock Wąskotorowy - Karczew
  9. uwagi:
    • W roku 1943 powstało połączenie Jabłonowskiej KW i Radzymińskiej KD (odcinek Warszawa Most - Warszawa Stalowa). Połączenie istniało do roku 1949.

Kwidzyńska Kolej Dojazdowa 4 (24). Kwidzyńska Kolej Dojazdowa
  1. województwo:
    • pomorskie
  2. oddanie do użytku pierwszego fragmentu linii:
    • rok 1901
  3. szerokość toru:
    • 750 mm
  4. największa łączna długość:
    • 39 km
  5. długość linii wykorzystywanych w ruchu pasażerskim:
    • 35 km
  6. zasadnicze odcinki:
    • Kwidzyn Wąskotorowy - Mareza
    • Mareza - Gurcz
    • Mareza - Rusinowo
  7. normalnotorowe stacje styczne:
    • Kwidzyn
  8. obecny status linii:
    • ➗ rok 1985 - zakończenie przewozów pasażerskich i towarowych
    • ❌ rok 1989 - likwidacja linii
  9. uwagi:
    • Na szlaku Mareza - Kwidzyn Wąskotorowy były 2 wysokie wiadukty i estakada o długości 100 m położona na łuku. Średnie nachylenie tego odcinka miało wartość 15 ‰ (wzniesienie 51 m na dystansie 3,4 km). Sporo jak na kolej wąskotorową użytku publicznego. Z tego powodu na tym odcinku nie kursowały pociągi pasażerskie.

Średzka Kolej Powiatowa 5 (25). Średzka Kolej Powiatowa
  1. województwo:
    • wielkopolskie
  2. oddanie do użytku pierwszego fragmentu linii:
    • rok 1902
  3. szerokość toru:
    • 1000 mm przebudowana w roku 1953 na 750 mm
  4. największa łączna długość:
    • 113 km
  5. długość linii wykorzystywanych w ruchu pasażerskim:
    • 60 km
  6. zasadnicze odcinki:
    • Środa Wielkopolska Miasto - Połażejewo - Poznań Kobylepole Wąskotorowe
    • Środa Wielkopolska Miasto - Zaniemyśl
  7. normalnotorowe stacje styczne:
    • Środa Wielkopolska, Poznań Kobylepole
  8. obecny status linii:
    • ➗ rok 1967 - zakończenie przewozów pasażerskich i towarowych na odcinku Środa Wielkopolska Miasto - Połażejewo - Poznań Kobylepole Wąskotorowe
    • ❌ rok 1978 - likwidacja odcinka Środa Wielkopolska Miasto - Połażejewo
    • ➗ rok 2001 - zakończenie rozkładowego ruchu pasażerskiego na odcinku Środa Wielkopolska Miasto - Zaniemyśl
    • ✅ rok 2009 - reaktywacja (z przerwami) pasażerskiego ruchu turystycznego na odcinku Środa Wielkopolska Miasto - Zaniemyśl
  9. uwagi:
    • Odcinek Środa Wielkopolska Miasto - Zaniemyśl to obecnie jedyny i czynny odcinek Średzkiej KP.
    • Od roku 2015 operatorem kolejki jest Towarzystwo Przyjaciół Kolejki Średzkiej "Bana”".

Jarocińska Kolej Dojazdowa 6 (26). Jarocińska Kolej Dojazdowa
  1. województwo:
    • wielkopolskie
  2. oddanie do użytku pierwszego fragmentu linii:
    • rok 1902
  3. szerokość toru:
    • 600 mm
  4. największa łączna długość:
    • 82 km
  5. długość linii wykorzystywanych w ruchu pasażerskim:
    • 64 km
  6. zasadnicze odcinki:
    • Witaszyce Wąskotorowe - Sucha - Komorze
    • Sucha - Zagórów
  7. normalnotorowe stacje styczne:
    • Witaszyce
  8. obecny status linii:
    • ➗ rok 1991 - rok 1991: zakończenie przewozów pasażerskich na ostatnim czynnym odcinku Witaszyce Wąskotorowe - Zagórów
    • ❌ rok 1992 - likwidacja ostatniego odcinka linii
  9. uwagi:
    • Głównymi towarowymi klientami kolejki w pierwszych latach funkcjonowania były cukrownie w Witaszycach i Komorzu.

Piotrkowska Kolej Dojazdowa 7 (27). Piotrkowska Kolej Dojazdowa
  1. województwo:
    • łódzkie
  2. oddanie do użytku pierwszego fragmentu linii:
    • rok 1904
  3. szerokość toru:
    • 750 mm
  4. największa łączna długość:
    • 19 km
  5. długość linii wykorzystywanych w ruchu pasażerskim:
    • 17 km
  6. zasadnicze odcinki:
    • Piotrków Trybunalski Wąskotorowy - Sulejów Pilica
  7. normalnotorowe stacje styczne:
    • Piotrków Trybunalski
  8. obecny status linii:
    • ➗ rok 1986 - zakończenie przewozów pasażerskich
    • ➗ rok 1991 - zakończenie przewozów towarowych
    • ✅ rok 2003 - epizodyczna reaktywacja pasażerskiego ruchu turystycznego na odcinku Piotrków Trybunalski Wąskotorowy - Bugaj
    • ❌ rok 2006 - likwidacja ostatniego odcinka linii
  9. uwagi:
    • Piotrkowska KD była pierwszą koleją wąskotorową w Polsce na której wprowadzono przewóz wagonów normalnotorowych na transporterach.

Przeworska Kolej Dojazdowa 8 (28). Przeworska Kolej Dojazdowa
  1. województwo:
    • podkarpackie
  2. oddanie do użytku pierwszego fragmentu linii:
    • rok 1904
  3. szerokość toru:
    • 760 mm przebudowana w roku 1951 na 750 mm
  4. największa łączna długość:
    • 46 km
  5. długość linii wykorzystywanych w ruchu pasażerskim:
    • 46 km
  6. zasadnicze odcinki:
    • Przeworsk Wąskotorowy - Dynów
  7. normalnotorowe stacje styczne:
    • Przeworsk
  8. obecny status linii:
    • ➗ rok 2001 - zakończenie przewozów towarowych
    • ✅ przewozy pasażerske na Przeworskiej KD są prowadzone w sposób ciągły - od roku 1992 jest to ruch turystyczny
  9. uwagi:
    • W roku 1991 kolejka została wpisana do rejestru zabytków.
    • Od roku 2013 kolejką zarządza Starostwo Powiatowe w Przeworsku.
    • Na trasie Przeworskiej KD znajduje się jedyny tunel na linii wąskotorowej w Polsce.

Gdańska Kolej Dojazdowa 9 (29). Gdańska Kolej Dojazdowa
  1. województwo:
    • pomorskie
  2. oddanie do użytku pierwszego fragmentu linii:
    • rok 1905
  3. szerokość toru:
    • 750 mm
  4. największa łączna długość:
    • 64 km
  5. długość linii wykorzystywanych w ruchu pasażerskim:
    • 64 km
  6. zasadnicze odcinki:
    • Gdańsk Wąskotorowy - Przejazdowo - Giemlice
    • Przejazdowo - Koszwały - Przegalina - Lewy Brzeg Wisły
    • Giemlice - Koszwały
  7. normalnotorowe stacje styczne:
    • Gdańsk Piaski
  8. obecny status linii:
    • ➗ rok 1971 - zakończenie przewozów pasażerskich i towarowych
    • ❌ rok 1974 - likwidacja linii
  9. uwagi:
    • Od roku 1905 istniała przeprawa promowa na Wiśle łącząca Gdańską KD i Żuławską KD - historyczne punkty bazowe to Prawy Brzeg Wisły i Lewy Brzeg Wisły. Z uwagi na katastrofalny stan techniczny promu "Świbno" (przed II wojną "Schiewenhorst II") w roku 1956 została ona zlikwidowana.

Antonowiecka Kolej Wąskotorowa 10 (30). Antonowiecka Kolej Wąskotorowa
  1. województwo:
    • wołyńskie, poleskie
  2. oddanie do użytku pierwszego fragmentu linii:
    • rok 1905
  3. szerokość toru:
    • 750 mm
  4. największa łączna długość:
    • 112 km
  5. długość linii (dwudziestolecie międzywojenne) wykorzystywanych w ruchu pasażerskim:
    • 112 km
  6. zasadnicze odcinki:
    • Antonówka - Chinocze - Kuchocka Wola
    • Chinocze - Dąbrowica
  7. normalnotorowe stacje styczne:
    • Antonówka, Dąbrowica
  8. obecny status linii:
    • ❌ po roku 1944 - likwidacja odcinków Chinocze - Dąbrowica i Cichowierz - Kuchocka Wola
    • ✅ funkcjonuje ruch pasażerski na odcinku Antonówka - Chinocze - Cichowierz - Pohost Zarzeczny (106 km)
  9. uwagi:
    • Po roku 1944 linia znalazła się na terytorium ZSRS.
    • Po roku 1944 został wybudowany odcinek Cichowierz - Pohost Zarzeczny (35 km).
    • Cały istniejący jeszcze fragment dawnej Antonowieckiej KW znajduje się obecnie na terytorium Ukrainy.

Krośniewicka Kolej Dojazdowa 11 (31). Krośniewicka Kolej Dojazdowa
  1. województwo:
    • łódzkie, kujawsko - pomorskie
  2. oddanie do użytku pierwszego fragmentu linii:
    • rok 1907
  3. szerokość toru:
    • 750 mm przebudowana w roku 1914 na 600 mm i ponownie w roku 1922 roku na 750 mm
  4. największa łączna długość:
    • 241 km
  5. długość linii wykorzystywanych w ruchu pasażerskim:
    • 198 km
  6. zasadnicze odcinki:
    • Dobre Kujawskie - Aleksandrów Kujawski Wąskotorowy
    • Dobre Kujawskie - Nieszawa Waskotorowa
    • Dobra Kujawskie - Jerzmanowo
    • Jerzmanowo - Smólsk - Brześć Kujawski / Włocławek Wąskotorowy
    • Jerzmanowo - Boniewo - Przystronie
    • Boniewo - Krośniewice
    • Krośniewice - Ostrowy Wąskotorowe
    • Krośniewice - Łęczyca Wąskotorowa - Ozorków Centralny
  7. normalnotorowe stacje styczne:
    • Ostrowy, Nieszawa, Krzewie, Ozorków
  8. obecny status linii:
    • ➗ rok 1990 - zakończenie przewozów pasażerskich na odcinkach Dobre Kujawskie - Nieszawa Wąskotorowa oraz Dobre Kujawskie - Jerzmanowo
    • ➗ rok 2001 - zakończenie przewozów pasażerskich na ostatnich czynnych odcinkach Krośniewice - Ostrowy Wąskotorowe oraz Krośniewice - Krzewie Wąskotorowe
    • ✅ rok 2005 - próba reaktywacja ruchu pasażerskiego przez Stowarzyszenie Kolejowych Przewozów Lokalnych
    • ➗ rok 2008 - definitywne zakończenie pasażerskich przewozów turystycznych
  9. uwagi:
    • W roku 1959 Krośniewicka KD weszła w skład Kujawskich KD, utworzonych razem z Sompolińską KD i Wrzesińsko - Gnieźnieńską KW. Powstała w ten sposób najdłuższa sieć kolei wąskotorowych w Polsce o długości 615 km funkcjonująca na terenie trzech województw: wielkopolskiego, łódzkiego i kujawsko - pomorskiego.
    • Głównymi towarowymi klientami kolejki w okresie powojennym były cukrownie w Leśmierzu, Ostrowach i Brześciu Kujawskim.
    • Spora część sieci Krośniewickiej KD jeszcze istnieje a po roku 2008 kilkakrotnie uruchamiano pociągi turystyczne - m. in. do Łęczycy i Ozorkowa, jednak zasadniczo od lat jest jest ona pozbawiona jakiejkolwiek konserwacji i nic się na niej nie dzieje. Na pewno nie istnieją już odcinki do Aleksandrowa Kujawskiego Wąskotorowego (od roku 1985), Włocławka Wąskotorowego (od roku 1990) oraz do Brześcia Kujawskiego (od roku 2012).

Baranowicka Kolej Wąskotorowa 12 (32). Baranowicka Kolej Wąskotorowa
  1. województwo:
    • nowogródzkie
  2. oddanie do użytku pierwszego fragmentu linii:
    • rok 1911
  3. szerokość toru:
    • 750 mm przebudowana w roku 1915 na 600 mm
  4. największa łączna długość:
    • 103 km
  5. długość linii (dwudziestolecie międzywojenne) wykorzystywanych w ruchu pasażerskim:
    • 42 km
  6. zasadnicze odcinki:
    • Baranowicze Poleskie Wąskotorowe - Myszanka
    • Leśna Waskotorowa - Myszanka
    • Myszanka - Krzywoszyn
  7. normalnotorowe stacje styczne:
    • Baranowicze Poleskie, Leśna
  8. obecny status linii:
    • ➗ rok 1952 - zakończenie przewozów pasażerskich
    • ❌ rok 1953 - likwidacja linii
  9. uwagi:
    • Przed II wojną rozkładowy ruch pasażerski utrzymywany był na odcinku Baranowicze Poleskie Wąskotorowe - Myszanka - Krzywoszyn
    • Po roku 1944 linia znalazła się na terytorium ZSRS.

Ełcka Kolej Dojazdowa 13 (33). Ełcka Kolej Dojazdowa
  1. województwo:
    • warmińsko - mazurskie
  2. oddanie do użytku pierwszego fragmentu linii:
    • rok 1913
  3. szerokość toru:
    • 1000 mm przebudowana w roku 1951 na 750 mm
  4. największa łączna długość:
    • 48 km
  5. długość linii wykorzystywanych w ruchu pasażerskim:
    • 48 km
  6. zasadnicze odcinki:
    • Ełk Wąskotorowy - Laski Małe - Zawady Tworki
    • Laski Małe - Borzymy - Turowo
  7. normalnotorowe stacje styczne:
    • Ełk
  8. obecny status linii:
    • ➗ rok 1996 - zakończenie rozkładowych przewozów pasażerskich przez PKP
    • ➗ rok 2001 - zakończenie przewozów towarowych
    • ✅ rok 2002 - reaktywacja pasażerskiego ruchu turystycznego na odcinku Ełk Wąskotorowy - Sypitki
  9. uwagi:
    • W roku 1991 kolejka została wpisana do rejestru zabytków.
    • Od roku 2002 właścicielem kolejki (nazwa obecna to Ełcka Kolej Wąskotorowa) jest Urząd Miasta w Ełku.
    • Odcinki Laski Małe - Zawady Tworki oraz Sypitki - Turowo istnieją ale są nieprzejezdne.
Lata 1853 - 1899 Lata 1914 - 1918
Strona główna | Koleje wąskotorowe w Polsce - wstęp | Mapa serwisu

Ostatnia modyfikacja strony: 30 marca 2022 2004 - 2022
© Paweł Niedomagała
All rights reserved.
Czas generowania strony: 0.555 sek